Gitaar, palmas en cajón

De gitaar en haar rol

Het gitaarspel binnen de flamenco heet toque, en volgens Wikipedia staan spelers bekend als tocaores. UNESCO stelt dat de gitaar allang een louter ondersteunende rol is ontgroeid. De website van de locatie meldt dat twee van haar zeven vaste artiesten gitaristen zijn, dus een eerste avond in de tablao is een goede gelegenheid om te luisteren hoe de gitaar de zanger en de danser antwoordt in plaats van hen simpelweg te begeleiden. Wikipedia voegt toe dat de flamencogitaartechniek, toque, verschilt van klassiek spel in houding, aanslagpatronen en techniek.

Hoe een flamencogitaar verschilt

Wikipedia presenteert de flamencogitaar als een naaste verwant van de klassieke gitaar, gebouwd met een lagere snaarhoogte, een dunner bovenblad, een kleinere klankkast en lichtere bracing. Nylonsnaren zijn gebruikelijk. Het resultaat is levendiger en rauwer, en een slagplaat beschermt het hout vaak tegen de vingertikken die golpes heten. Wikipedia noemt de klank helder, percussief en droog, met minder sustain.

Gehoord over de planken

Wikipedia zegt dat volume van oudsher belangrijk is voor flamencogitaristen, zodat de gitaar boven de gespijkerde schoenen van de dansers uitkomt. Het vermeldt ook dat snaargezoem, dat in klassiek spel wordt afgekeurd, soms bewust wordt gebruikt als expressief effect. In een tablao, waar het podium enkele stappen van de tafels verwijderd is, delen de aanslag van de gitaar en het voetenwerk van de danser dezelfde kleine ruimte, en dat draagt bij aan de intimiteit van de vorm.

Palmas: het klappen

De locatie noemt palmas naast zang, gitaar en dans als onderdeel van haar voorstelling. Wikipedia noemt handgeklap de basis voor improvisatie in flamenco, en UNESCO rekent castagnetten, klappen en stampen tot de instrumenten van de kunstvorm. Let op de klappers én op de solist; Wikipedia noemt handgeklap onder de elementen die flamenco samensmeedt. Wikipedia noemt handgeklap, occasioneel bodypercussie, castagnetten en de cajón onder de instrumenten van rumba flamenca.

De cajón, uit Peru

Wikipedia beschrijft de cajón als een doosvormig slaginstrument dat oorspronkelijk uit Peru komt en bespeeld wordt door op de wanden te slaan, en dat zijn weg naar flamenco heeft gevonden. Het zegt dat gitarist Paco de Lucía er een meenam naar Spanje na een kort bezoek aan Lima in 1977, en dat de cajón in rumba flamenca voorkomt. Of er op een bepaalde avond een op het podium staat, beslissen de artiesten zelf.

Lees verder: Flamenco palos om op te letten

De stem

UNESCO beschouwt cante als de vocale kant van flamenco, uitgevoerd door mannen en vrouwen, idealiter zittend en zonder achtergrondzangers, en zegt dat het verdriet, vreugde, tragedie, gejubel en angst kan dragen. De locatie zegt dat haar zeven vaste artiesten zangers omvatten, dus de stem is deel van elke avond. Wikipedia merkt op dat flamenco zang, gitaar, dans, compás, handgeklap en voetenwerk combineert, dus de stem is één draad tussen meerdere.

De tablao zelf

Wikipedia legt uit dat tablao een alledaagse vorm is van het Spaanse tablado, wat vloerplank betekent, en dat het woord zowel de plek waar flamencoshows plaatsvinden als het platform waarop een danser stampt omvat. Het voegt eraan toe dat er doorgaans drankjes te koop zijn, soms met tapas of een volledige maaltijd. Bij El Toro y La Luna biedt de ticketpagina alleen de show of de show met diner aan, dus het platform en de tafel maken beide deel uit van de avond.